Kuzey Ege'de Assos'un yanıbaşına Adatepe'de, yeşillikler içinde Türkiye'nin belki de en güzel zeytinyağları üretiliyor. Biz de zeytinyağı üretim tesislerini, ünlü Taşmektep'i ve tarihi mekanları dolaşacağız.
Adatepe , Edremit Körfezi'nde küçük bir belde. Çanakkale'den Adatepe 'ye gelirken Ayvacık'ı geçip, Kazdağlarını aştıktan sonra Küçükkuyu'ya ulaşılıyor. Küçükkuyu'nun içinden Zeus Altarı ve Adatepe Köyü tabelaları takip ediliyor. Adatepe 'nin taş evleri içeri doğru saptıktan 3,5 km sonra karşınıza çıkıyor.
Yolculuğun özellikle bu son kısmı uçsuz bucaksız gibi görünen zeytin ağaçlarının arasında yapılıyor.
Adatepe mevkine yaklaşırken sıra sıra zeytin satanları görünce artık bir zeytin diyarında olduğunuzu anlıyorsunuz. Hatta burada bu kültürü tanıyabileceğiniz bir zeytinyağı müzesi bile var.
Bu bölgenin zeytinleri yağ üretimi için çok uygun olduğu için, bu dal çok gelişmiş. Köylünün ana geçim kaynağı da zeytin ve zeytinyağı.
2001 yılında kurulan Adatepe Zeytinyağı Müzesi, köyün dışında, Küçükkuyu'da. Burada geleneksel ve modern zeytinyağı üretimi ile ilgili herşey görülebiliyor.
Müzenin alt katında geleneksel taş değirmen gibi, üretimde kullanılan büyük aletler var. Üst kattaki kocaman panolar ve maketler sayesinde ise zeytinin kasım aralık aylarında olgunlaşması, toplanması, zeytin hamuru haline gelmesi ve altın sarısı yağa dönüşmesinin tüm aşamaları görülebiliyor.
Başlangıçta zeytinyağı çok az olduğu için yenilmeyecek kadar değerli bir madde olarak görülüyor. Biraz bollaşınca aydınlatmada kullanılıyor ancak çok sonraları yaygınlaşınca sofralara geliyor.
Zeytin tasnif değirmeni, yerel zeytinyağı etiketleri, kandiller, anforalarla müze zenginleştirilmiş. Çoğu, Adatepe köylüsünün hediyesi. Çevre köylerden hatta Türkiye'nin uzak köşelerinden bile müzeye eşya bağışlanmış.
Zeytinyağının yanı sıra eski kazanlarda sabun yapımı ile ilgili bilgi almak da mümkün.
Ayrıca müzenin içinde her türlü zeytin ürününün satıldığı bir de dükkan var.
Biz de müzedeki turumuzu tamamlayıp, Adatepe Köyü'nün içine doğru yola koyuluyoruz. Eski bir Rum köyü olan Adatepe, Sit alanı olduğu için, yıllar önceki görüntüsünü aynen korumuş. Kahvesi, meydanı, tarihi evleri ile modern bir köy havasında.
Adatepe 'deki Taşmektep düzenlenen seminerlerle kültür sanat dünyasını biraraya getiriyor. Burası bir Adatepe turunda mutlaka görülmesi gereken bir yer, etkinliklere katılmak için ise yıllık takvimi takip etmek gerekiyor.
1980'li yıllardan itibaren kentten uzaklaşmak isteyenlerin gelmeye başladığı Adatepe , son yıllarda iyice renklenmeye başlamış. Köyün eski ilkokulu, şimdi felsefe, edebiyat, sanat ve sanat tarihi alanlarında seminerlerin yapıldığı Adatepe Taşmektep'e dönüşmüş durumda.
Taşmektep'in amacı şehrin yorucu ortamından uzaklaşıp, yeni bilgiler edinerek, bilgi üreterek verimli bir tatil geçirmek isteyen insanları biraraya getirmek.
Taşmektep'ten Adatepe'deki diğer binalara doğru uzanıyoruz. Buradaki 130 evin 100'ü İstanbul Ankara gibi büyükşehirlerden gelenlere ve buraya yerleşmiş birkaç İtalyan ve Fransız'a ait. Yerel halkla dışardan gelenler son derece uyum içinde görünüyor.
Adatape'de konaklamak için buradaki birkaç küçük otel ve pansiyondan birini seçmek gerekiyor. Eski taş evlerin restore edilmesi ile hizmet vermeye başlayan oteller, köy havasını yaşamak isteyenler için bire bir.
Bir çay molası için ise en güzel durak, köyün kahvesi, hurmalı kahve...
Biz de kısa bir molanın ardından farklı bir zeytinyağı üretim tesisine doğru yol alıyoruz.
Hüseyin Meral Zeytinyağı ve Sanat Evi Adatepe 'nin yukarılarında ve buranın en önemli özelliği sağlık için çok faydalı zeytin sütünün üretim merkezi olması.
Burası zeytin sütü tabir edilen yağın üretildiği tek yer. Hüseyin Meral, beş yıl boyunca doğru kıvamı tutturmak için çalıştıktan sonra, ürünlerini şimdi deposunda en uygun klimalı ortamda muhafaza ediyor.
Zeytin sütü hem yemeklerde hem de cilde sürülerek kullanılabiliyor. Bu şekilde içindeki vitamin ve antioksidanlardan faydalanmak mümkün.
Burada zeytinyağı ile ilgili bazı püf noktalar da öğreniyoruz. Mesela zeytinyağını yapmak kadar korumak da önemli. Işık, su ve ısı yağın başlıca düşmanları. Ancak iyi muhafaza edilmiş güzel bir zeytinyağının tadına doyum olmuyor.
Zeytinyağı ve Sanat Evi'nden çıkıp, çevrede biraz dolaşıyoruz. Zeus Altarı'na giden yolda, güzel manzaralı bir çay bahçesi var. Zaten kafenin sloganı "deniz manzara, doğal klima". Esnaf, günbatımını Adatepe 'den izlemenin de aynı bir güzel olduğunu söylüyor.
